تاريخ سنگي ساساني

تاريخ سنگي ساساني

اگر علاقمند به بازديد از مناطق تاريخي هستيد، كازرون بهشت شماست. جايي كه مي تواند تاريخ را روي سنگ تراشه هايي نشانتان دهد كه نمونه آن را در كمتر كشوري مي توان پيدا كرد. اگر اين روزها گذارتان به شيراز و كازرون افتاد، سري هم به تنگ تاريخي چوگان در 23 كيلومتري شهر كازرون و رو به روي شهر باستاني بيشاپور بزنيد. جايي كه رودخانه شاپور جاري است و نه تنها سرسبزي آن به شما فرصت گشت و گذار در طبيعت را هم خواهد داد، بلكه در ارتفاعات آن امكان كوهنوردي و غارنوردي هم خواهيد داشت.

تنگ طبيعي و تاريخي چوگان 3 روستا به نام هاي تنگ چوگان بالا، تنگ چوگان پايين، تنگ چوگان وسطا دارد و كوه شاپور را با غار معروفش، مي توانيد مشرف به روستاي تنگ چوگان وسطا ببينيد. اما راه اصلي براي رسيدن به غار از تنگه چوگان عليا (روستاي كشكولي) مي‌گذرد.

تاريخ سنگي ساساني

اين دره علاوه بر 6نقش برجسته مربوط به شاپور اول و بهرام اول و دوم، مجسمه عظيمي از شاپور اول به ارتفاع 6 متر را در غار شاپور به شما نمايش مي دهد. نقش برجسته هاي اين تنگه نسبت به ساير نقوش دوره ساساني بزرگتر و شلوغ‌تر هستند. به گونه‌اي كه 3 تا از اين نقش برجسته ها بيش از 30متر مربع مساحت دارند و در هر كدام نقش پيكر بيش از 30نفر تراشيده شده است.

تاريخ سنگي ساساني

اگر نقش برجسته هاي ديگري را هم در شهرهاي باستاني ايران ديده باشيد، تنها مي توانيد نقش برجسته صحنه شكار خسرو پرويز در طاق بستان كرمانشاه را با نقش برجسته هاي تنگ چوگان مقايسه كنيد. در حقيقت حجاري‌هاي ساساني تنگ چوگان در كنار طاق بستان كرمانشاه، نقش رستم و نقش رجب (در نزديكي تخت جمشيد) يكي از محوطه هاي تاريخي با ارزش آن دوره به شمار مي آيد.

تاريخ سنگي ساساني

نقش برجسته هاي تنگ چوگان در فاصله‌اي كمتر از 500متر از شهر باستاني نيشابور قرار دارند و اگر از سمت بيشابور به اين تنگه وارد شويد چهارنمونه از اين نقش برجسته‌ها را در شمال و سمت چپ و دو تاي ديگر را در جنوب و سمت راست خود خواهيد ديد.

تاريخ سنگي ساساني

اولين نقش برجسته اي كه بزرگترين و شلوغ ترين نقش برجسته در بين ديگران است، نقشي مربوط به جشن پيروزي شاپور اول بر امپراطوري روم است. شاپور در طي دوران 30 ساله فرمانروايي بر ايران دو بار با امپراطوري روم وارد جنگ شد. در پايان اولين نبرد، امپراتور روم در اثر شورش فرمانده گارد خود كشته شد و امپراتور بعدي روم براي استقرار پايه‌هاي حكومت خود به سرعت پيشنهاد صلحي را همراه با قبول پرداخت غرامت و واگذاري ارمنستان به ايران را مطرح كرد. اما سالها بعد يك امپراتور تازه نفس ديگر براي جبران شكستهاي قبلي مجددا به ايران حمله كرد كه اين بار هم به دنبال شكست ارتش روم، همراه با 70هزار نفر از صاحب منصبان و لشكريانش به اسارت شاپور درآمد.

تاريخ سنگي ساساني

پس از آن، شاپور ايران را خورشيد گيتي تاب و تنها ابر قدرت دنيا خواند و دستور داد تا نقش اين پيروزي را در محل‌هاي متعددي بر كوه حك كنند. معروف ترين اين نقش برجسته‌ها در نقش رستم و بزرگترين و باشكوه ترين‌هايشان در تنگ چوگان قرار دارند.

تاريخ سنگي ساساني

دومين نقش برجسته مربوط به پيروزي بهرام دوم بر اعراب بيابانگرد است كه در آن بهرام سوار بر اسب در سمت چپ نقش قرار داشته و اعراب در حال راهنمايي توسط سرداران ايراني به منظور پيشكش اسب و شتر در مقابل او ديده مي‌شوند.

سومين نقش برجسته كه كامل ترين و زيباترين نقش برجسته زمان ساساني به شمار مي‌آيد، مراسم دريافت حلقه شهرياري توسط بهرام اول از اهورامزدا را به تصوير كشيده است.

تاريخ سنگي ساساني

حكاكي اين نقش برجسته آنقدر هنرمندانه بوده كه حتي چين و چروك ها و حركت لباس و... نشان داده شده اند. همه چيز در اين نقش به شكل حيرت انگيزي تناسب دارد. حتي جزييات فيزيكي اسب و رگ‌هاي روي پاي اسب هم مشخص شده است.

نقش برجسته چهارم صحنه پيروزي بهرام دوم بر ياغيان را به تصوير كشيده است. در اين نقش پادشاه در مركز نقش نشسته و در سمت راست او سربازان و سرداران ايراني به احترام ايستاده اند و اسرا و ياغيان هم در سمت چپ توسط سربازان ساساني به حضور شاه آورده مي‌شوند.

تاريخ سنگي ساساني

نقش برجسته پنجم كه در سمت راست تنگه واقع شده و سالم ترين نقش برجسته در ميان نقوش 6 گانه است هم به پيروزي شاپور بر دولت روم اختصاص دارد.

ششمين و آخرين نقش برجسته كه آن هم در سمت راست تنگه و دقيقا در كنار جاده واقع شده است متاسفانه بيشترين آسيب را در طي زمان ديده و قسمت‌هاي بالاي آن تقريبا از بين رفته است.

تاريخ سنگي ساساني

در اين نقش برجسته مراسم دريافت حلقه شهرياري توسط شاپور اول از اهورامزدا و همچنين پيروزي او در جنگ با روميان به تصوير كشيده شده و زير سم اسب مظهر اهورامزدا، اهريمن و زير پاي اسب شاپور، گرديانوس، امپراطور كشته شده، لگدمال مي‌شوند. فيليپ، امپراطور ديگر روم هم جلوي اسب شاه زانو زده و تقاضاي صلح و بخشش دارد.

تاريخ سنگي ساساني
تاريخ سنگي ساساني

 

 

X